OSNOVNA STRANA arrow 4D ULTRAZVUK
4D ULTRAZVUK
Piše 4D Team   
06.10.2006.g.


ŠTA JE 4D ULTRAZVUK?

Ultrazvuk koji nudi četvorodimenzionalan prikaz ploda. Šta to zapravo znači? Direktan uvid u dešavanja u majčinom stomaku tj. „live“ (uživo) prikaz izgleda i ponašanja ploda. Dakle, 4D je najsavremeniji prozor u bebin svet.

ZAŠTO 4D?

Zato što nudi mnogo više od samo „lepe slike“.

Višestruko povećava mogućnost potvrđivanja normalnosti razvoja ploda u rizičnoj trudnoći, kao i rano otkrivanje neočekivanih abnormalnosti ploda. Lice, šake i stopala, česte su mete pojave izolovanih neočekivanih abnormalnosti (koje mogu i ne moraju biti genski uslovljene). Njihov fascinantan prikaz pri 4D pregledu ne dozvoljava propust, što ovaj pregled čini superiornim u odnosu na dosadašnje tradicionalne preglede. Dakle, 4D ultrazvuk obezbeđuje novu dimenziju informacije smanjujući broj sumnji.

Zato što nema ničeg čarobnijeg od trudnoće i rođenja deteta. Iščekivanje ovog posebnog događaja je jedno od najuzbudljivijih razdoblja u životu kada se nadate, planirate, sanjate, preispitujete... Kakav je njihov svet? Zar ne bi bilo divno to otkriti? Zar nije fantastično videti i upoznati svoju bebu i pre rođenja.

ULTRAZVUČNI PREGLED U PRVOM TROMESEČJU

Veličina gestacijskog meška u petoj nedelji trudnoće je u proseku 5mm a dnevno se očekuje njegov porast od 1-2mm. U opisivanom gestacijskom mešku prvi element koji se uočava je tzv. žumančana kesica. Ona se uočava u petoj nedelji trudnoće i kritičan je znak za identifikaciju pravog gestacijskog meška a izvor je hrane embrionu u samom početku trudnoće. Ona je vidljiva kao jasna, sferična ehogena (bela) membrana  (koja će u potpunosti iščeznuti do 12. nedelje trudnoće).

Image Image

Potom se uz rub gestacijskog meška pojavljuje linerana hiperehogena (bela) senka koja predstavlja elemente embriona tzv. embrionalni disk, iz koga se u narednom periodu razvijaju svi organi i organski sistemi fetusa tj. ploda. Njegova primarna dužina je 2mm (što odgovara starosti trudnoće 5/6 nedelja) a već sa dužinom od 2-4mm (6.2 NG) u njemu se može uočiti regularno treperenje tj. srčana radnja. U 5-10% normalnih embriona ove veličine dešava se da se ne uoči srčana radnja ali se na ponovnom ultrazvučnom pregledu nakon 5 dana već registruje. Merenjem dužine embrionalnog diska od „temena do trtice“ (CRL) vrši se najpreciznija procena starosti trudnoće sa znatno manjom mogućnošću greške u odnosu na merenje veličine gestacijskog meška. Već u ovoj starosti trudnoće na osnovu izgleda i veličine žumančane kesice kao i na osnovu embrionalne srčane frekvence mogu se nekada predvideti neki nepovoljni ishodi trudnoće.

Image Image

U 9-oj nedelji trudnoće uočavaju se pupoljci budućih ekstremiteta kao i primitivne moždane strukture u glavi pa se već u tom periodu mogu uočiti krupni nedostaci i anomalije a već se primećuju i prvi pokreti ploda.

Kako prvo tromesečje trudnoće traje do punih 13 nedelja (tj. 13 nedelja i 6 dana) potreban je jedan ekspertski ultrazvučni pregled (za interval od 11-13.6NG). Ovaj pregled podrazumeva kako određivanje starosti trudnoće, tako i merenja kožnog nabora na vratu, dužine nosne kosti, postojanja i veličine mokraćne bešike kao i izgled oba bubrega, postojanje želuca kao i celovitost prednjeg trbušnog zida u nivou ušća pupčane vrpce; broj krvnih sudova u pupčanoj vrpci; dužinu kostiju nadkolenice, podkolenice, nadlaktice i podlaktice kao i šake i stopala kada se jasno prebrojavaju i prstići; postojanje, izgled i dužinu kostiju lica tj. gornje i donje vilice, sagledavanje kostiju kranijuma tj. lobanje kao i tadašnje moždane strukture tzv. Plexus chorioideus, postojanje očnih sočiva (jedinih ultrazvučno vidljivih struktura oka), određivanje srčane frekvence ploda kao i protok kroz embrionalne krvne sudove (tzv. Ductus venosus). Na osnovu svega sagledanog stiče se do tada najpreciznija predstava o razvoju ploda, prisustvu svih organa ali i eventualno povećanog rizika od hromozomopatija, ukoliko se detektuju neki od ultrazvučnih markera za iste. Ovaj pregled se dopunjava i biohemijskim tzv. Double screening testom tj. vrednostima 2 markera (fBeta HCG i PAPP-A) čije se vrednosti određuju u majčinoj krvi. Konačno, na osnovu starosti trudnice, vrednosti ova 2 markera i debljine kožnog nabora kao i veličine ploda sa gotovo 90% pouzdanosti se može proceniti verovatnoća postojanja hromozomskih poremećaja ploda u toj starosti trudnoće.

Image

ULTRAZVUČNI PREGLED U DRUGOM TROMESEČJU

Ukoliko nije urađen ekspertski ultrazvučni pregled između 12 i 14 nedelja trudnoće sa pomenutim Double screening testom (sa procenom rizika od hromozomskih poremećaja ploda), nekada se savetuje Triple screening test (tj. određivanje vrednosti 3 markera : AFP,fE3, Beta HCG) uz ultrazvučni pregled u periodu od 16-18 nedelje trudnoće, kada možemo odrediti i pol deteta.

Image Image

U svakom slučaju sredinom trudnoće treba planirati drugi ekspertski ultrazvučni pregled kojim bi opet sagledali bebu u celini, procenili intenzitet i proporcionalnost rasta (a na osnovu promera i obima glave,stomaka, dužine ruku i nogu, stopala, malog mozga) i ispravnost građe svih organa mozak, oči, nepce, srce, bubrezi, bešika, želudac, creva, dijafragma, pupčana vrpca i njeno ušće u posteljicu, koštani sistem i kičma...) a može se ultrazvučno proceniti i dužina grlića materice, izgled unutrašnjeg materičnog ušća te se tako proceniti naznačena početna dilatacija istog. Ukoliko se pregledom zaključi da je plod veličinom, proporcionalnošću i prema morfologiji uredan, sa relativnom sigurnošću možemo reći da plod izgleda dobro ali pritom imati na umu da ultrazvuk nije svemoguć.

Image Image

ULTRAZVUČNI PREGLED U TREĆEM TROMESEČJU

Nakon 28 nedelje trudnoće smatramo da je trudnica ušla u treće tromesečje, kada će se ponoviti još jedan ultrazvučni pregled u kome će se pored dotadašnjih merenja veličine i proporcionalnosti ploda kao i ponovne procene ispravnosti građe organa ploda, proceniti i očekivana težina bebe na porođaju, definitvno izjasniti o karakteristikama posteljice (njenoj zrelosti, lokalizaciji tj. nivou na kom je usađena), količini plodove vode, potom o prezentaciji ploda tj. kojim delom definitivno beba prednjači, primeniti Color Doppler tj. ispitati fetalna cirkulacija (protok kroz aortu, srednju moždanu arteriju i pupčanu arteriju ploda) što ima posebnu primenu u nadzoru ugroženih plodova.

Tokom trećeg tromesečja započinje se sa kardiotokografskim pregledima tj. registrovanjem i praćenjem srčanih tonova ploda uz materične kontrakcije ali se planiraju i obavljaju i karlična merenja tj. određivanje koštanih promera karlice i veličine stomaka sve u cilju dobre procene načina završavanja trudnoće (vaginalni porođaj ili carski rez).

Kako trudnoća napreduje primenom 4D ultrazvuka možemo pratiti razvoj lica, šaka i stopala ali i aktivnost ploda od sasvim malih pokreta glave i tela u 8-oj nedelji, preko blagih plivačkih pokreta u 10-oj, grubih neočekivanih trzaja (Mami još uvek neosetljivih) u 12-oj pa do klasičnog fetalnog položaja sa prekrštenim rukama i nogama koji se zauzima početkom trećeg tromesečja.

Image Image

CVS : biopsija horionskih čupica tj. uzimanje uzorka posteljičnog tkiva se može obaviti već nakon 9. nedelje trudnoće

AC : amniocenteza tj. uzimanje uzorka plodove vode (idealno vreme za izvođenje 17. nedelja trudnoće)

CC : kordocenteza tj. uzimanje uzorka plodove krvi iz pupčane vrpce (22. nedelja trudnoće)

Primenom 4D ultrazvuka su i invazivne dijagnostičke procedure koje se obavljaju pod kontrolom ultrazvuka (CVS, AC i CC) sada sigurnije i preciznije a postoji i mogućnost obavljanja visokospecijalističkog pregleda srca ploda (fetalna ehokardiografija) – ukoliko postoje indikacije, pa je omogućeno rano otkrivanje urođenih srčanih mana ploda.

PRIMENA 4D ULTRAZVUKA U GINEKOLOGIJI

Postojeći Power Color Doppler omogućava procenu stepena i tipičnosti prokrvljenosti eventualno otkrivenih promena u maloj karlici a time i bolju procenu dobroćudnosti tj. zloćudnosti otkrivene promene. DMR i „multi slice“ sistemi omogućavaju dijagnostiku u presecima poput magnetne rezonance (MR) a time i bolje uočavanje malih patoloških promena kao i bolju procenu njihove strukture tj. prirode. 4D ultrazvučni aparat omogućava merenje dužine, površine, obima ali i zapremine organa u maloj karlici a time i bolju i precizniju dijagnozu urođenih anomalija ženskog reproduktivnog trakta. Urođene anomalije nisu retkost. Do skoro se dijagnoza istih postavljala tek nakon većeg broja spontanih pobačaja ili u okviru ispitivanja uzroka dugogodišnjoj nemogućnosti ostajanju u drugom stanju. Međutim, danas primenom 4D ultrazvučne tehnologije jasno se sagledava unutrašnjost materične šupljine tj. njen oblik. Na ovaj način se brzo i jednostavno, tokom rutinskog ultrazvučnog pregleda, može videti da li je šupljina materice pravilnog trouglastog oblika ili su možda rogovi materice naglašeniji što šupljini daje više srcolik oblik, ili možda postoji pregrada koja materičnu šupljinu delimično ili u potpunosti deli na 2 celine. Na ovaj način se može postaviti dijagnoza urođenih anomalija materice a bez primene nekih drugih invazivnijih metoda i uz veliku vremensku uštedu.

Image Image

Opisane prednosti su praktično primenljive i koriste se tokom ultrazvučnog pregleda dojki i pazušnih jama i omogućavaju precizniju i bolju dijagnozu bolesti dojki.

Poslednja izmena ( 15.12.2006.g. )
 
© 2017 4D Ordinacija